Onderweg naar Breedschot was het woord aan David Bömer. Verhalend over het ontstaan van de eerste boomkwekerij in 1862 tot heden, schetste hij de enorme ontwikkeling die is doorgemaakt van mechanisch naar digitalisering en robotisering. De boomkwekerijen zitten nu “ingeklemd”, in klimatologisch opzicht en in beschikbaarheid van water, en men is bewust op zoek naar een plek in de maatschappij die toekomst heeft. Ondertussen is eenderde deel van Zunderts bevolking werkzaam in de boomkwekerij- en zachtfruitsector. De ondernemers willen allemaal een bedrijf doorgeven dat levensvatbaar is, in een omgeving die levensvatbaar is. “Sta ons de ruimte toe om dat samen goed in te vullen”.

Aangekomen in Breedschot, waar Dorpsraad Rijsbergen later is opgericht en aangehaakt, nam Peter Reiters ons mee in het proces. In dit gebied speelt dat ondernemers er hard aan trekken, maar ook eigenwijs zijn en frustratie hebben over de langzame overheid. Het schuurt bij het vergroten van het bedrijf ondanks de ruilverkaveling.

Ook speelt dat er veel burgers in het gebied wonen en is er wederzijds wantrouwen tussen bewoners en ondernemers. “In vier deelgebieden gaat het proces nu lopen en het is hard werken om zover te komen dat de belangen op tafel komen, dat is heel spannend.” De pilot beoogt het versterken van de sociale samenhang.

De rit ging verder naar Raamberg en René Renne vertelde ons een stukje historie over dit oudste deel van Zundert (vanaf 1157). Maar ook dat de opgave divers is. Enkele bedrijven die willen doorgroeien, gestopte bedrijven, nieuwe initiatieven om op te pakken. De omgeving stelt vragen over de hekwerken en prikkeldraad rondom boomkwekerijpercelen, “kan dat niet anders?”. Gelukkig wordt er met elkaar gesproken. Er liggen kansen voor kleinschalige recreatie en verblijf, een pluktuin met permacultuur is zich aan het ontwikkelen. Daarnaast zet hij de rol van vertrouwenspersoon voort, die door René Bastiaansen op bevlogen en inspirerende wijze is aangejaagd. De uitdaging is om ook met een belangrijke categorie mensen, die het niet zo goed weet of eenzaam is, aan tafel te komen. We reden door naar De Eldert en Marien Provoost nam het gezelschap mee in de actualiteit van de camperplaats aan de Heischoorstraat en de corsobouwplaats van buurtschap Klein Zundertse Heikant. Deze bevindt zich op privéterrein namelijk de laan van het landgoed Klein Zundertse Heide. De aanleiding is het kunnen voldoen aan eisen omtrent veiligheid.